DRUGIE DWUDZIESTOPIĘCIOLECIE (1970-1994)

W r. 1970, w ramach ogólnopolskiej reorganizacji szkół wyższych, powołano na Wydziale trzy instytuty, które zostały podzielone na zakłady. W ramach Instytutu Matematyki powstały Zakłady: Równań Różniczkowych (prof. Bielecki), Funkcji Analitycznych (prof. Krzyż), Geometrii i Topologii (prof. K. Radziszewski), Algebry i Analizy Funkcjonalnej (doc. dr Tadeusz Leżański, który przeszedł do UMCS z Instytutu Matematycznego PAN w r. 1964) i Metod Numerycznych (doc. Ząbek).

W ciągu następnych czterech lat poprawiła się nieco sytuacja lokalowa Instytutu Matematyki. W r. 1972 pomieszczenia w MF1, zajmowane przez Zakład Chemii Fizycznej, który przeprowadził się do budynku dużej chemii, przejął Zakład Metod Numerycznych, w r. 1974 zaś Zakłady Funkcji Analitycznych oraz Geometrii i Topologii otrzymały siódme i ósme piętro w MF3. Ponadto Instytut Matematyki otrzymał na sekretariat część szóstego piętra oraz bibliotekę na dziewiątym piętrze wieżowca MF3.

Po przejściu prof. Mikołaja Olekiewicza na emeryturę w r. 1966 kuratorem Zakładu Statystyki Matematycznej został prof. Krzyż i z tego powodu pracownicy Zakładu znaleźli się po utworzeniu Instytutu w Zakładzie Funkcji Analitycznych. Uczeń prof. Olekiewicza Dominik Szynal, który doktoryzował się u niego w r. 1965, uzyskał habilitację w r. 1969 i wykazał się dużą aktywnością w pracy naukowej oraz w kształceniu młodej kadry. Okazało się więc celowym wyodrębnienie z Zakładu Funkcji Analitycznych nowego Zakładu Rachunku Prawdopodobieństwa i powierzenie jego kierownictwa doc. Szynalowi, co nastąpiło 1 III 1975 roku. W ciągu kilkunastu następnych lat powstał na bazie tego Zakładu liczący się w kraju ośrodek badań naukowych w zakresie probabilistyki. Wyszli z niego profesorowie Zdzisław Rychlik i Wiesław Zięba, dr hab. August Zapała oraz wielu doktorów.

W r. 1980 przeszedł na emeryturę prof. Bielecki, a kierownictwo Zakładu Równań Różniczkowych przejął po nim jego uczeń, prof. dr hab. Kazimierz Goebel. Również i ten Zakład dochował się kilku doktorów habilitowanych. Są nimi profesorowie UMCS Witold Rzymowski i Tadeusz Kuczumow oraz adiunkci dr hab. Wojciech Zygmunt i dr hab. Stanisław Prus, choć ten ostatni formalnie był pracownikiem, a obecnie jest kierownikiem Zakładu Algebry i Analizy Funkcjonalnej.

W Zakładzie Funkcji Analitycznych dużą aktywnością naukową i dydaktyczną, a także organizacyjną wykazał się prof. Eligiusz Złotkiewicz, który przeszedł w Zakładzie przez wszystkie szczeble kariery naukowej od asystenta aż do profesora zwyczajnego i po odejściu prof. Krzyża na emeryturę w roku 1993 został kierownikiem Zakładu. W Zakładzie habilitowali się, prócz prof. Złotkiewicza, Jan Stankiewicz (obecnie profesor Politechniki Rzeszowskiej), doc. dr hab. Wojciech Szapiel, doc. dr hab. Jan Szynal oraz dr hab. Józef Waniurski. Współpraca naukowa z Uniwersytetem w Montrealu, w szczególności z profesorem Qazi I. Rahmanem, nawiązana przez kierownika Zakładu Funkcji Analitycznych, umożliwiła wszystkim czterem habilitantom otrzymanie długoterminowych stypendiów naukowych płatnych przez stronę kanadyjską. Odciążenie od obowiązków dydaktycznych i rodzinnych i możliwość skupienia się na pracy naukowej przyczyniły się walnie do sfinalizowania prac habilitacyjnych wymienionych wyżej doktorów. Za wybitne osiągnięcia naukowe oraz za okazaną naszej uczelni pomoc został prof. Rahmanowi nadany w r. 1984 tytuł doktora honoris causa UMCS.

Na początku lat siedemdziesiątych bardzo obiecująco wyglądała sytuacja w kierowanym przez prof. Radziszewskiego Zakładzie Geometrii i Topologii. Z jego inicjatywy podjął na początku lat siedemdziesiątych pracę w Zakładzie doc. dr hab. Andrzej Szybiak z Instytutu Matematycznego PAN. Doc. Szybiak przejął opiekę naukową nad kilkoma młodymi asystentami. Jednakże doszło po jakimś czasie do pewnych tarć pomiędzy nowo zaangażowanym docentem a kierownikiem Zakładu, co zmusiło władze uczelni do wydzielenia Pracowni Topologii z Zakładu i powierzenie jej kierownictwa doc. Szybiakowi. W tej pracowni ukończyło swe prace doktorskie (z doc. Szybiakiem jako promotorem) 5 osób. Niestety, po ogłoszeniu stanu wojennego pozostali za granicą dr Andrzej Bucki oraz doc. Szybiak. W roku 1984 zmarł niespodziewanie w następstwie powikłań po zapaleniu płuc prof. Radziszewski, a wkrótce potem zginął w wypadku samochodowym dr Andrzej Kieres. Zakład Geometrii i Pracownia Topologii pozostały bez samodzielnych pracowników naukowych. Niedawno objął kierownictwo Zakładu dr hab. Witold Rzymowski, prof. UMCS, i habilitował się dr Jan Kurek, a więc sytuacja uległa pewnej poprawie.

Zakład Algebry i Analizy Funkcjonalnej, po przejściu prof. Tadeusza Leżańskiego na emeryturę w r. 1993, pozostał bez kierownictwa. Dopiero po ukończeniu zainicjowanego przez prof. Goebla przewodu habilitacyjnego dr. Stanisława Prusa, adiunkta Zakładu, udało się w sposób naturalny zapełnić lukę powstałą po odejściu prof. Leżańskiego.

W Zakładzie Metod Numerycznych rozwojowi bazy materialnej nie towarzyszył adekwatny rozwój kadry naukowej. Wprawdzie wiele osób uzyskało doktoraty (w trzech promotorem był doc. Ząbek), lecz dopiero w ostatnich latach miały miejsce dwie habilitacje pracowników Zakładu: dr. Ryszarda Smarzewskiego i dr. Stanisława Grzegórskiego. Pewnym usprawiedliwieniem może tu być znaczne obciążenie Zakładu obowiązkami dydaktycznymi, a także systematyczna ucieczka młodych pracowników do znacznie lepiej opłacanych miejsc pracy poza uczelnią.

W ciągu ostatnich pięciu lat Instytut Matematyki przeżył prawdziwą rewolucję informatyczną. Zainstalowano w Instytucie kilka najwyższej klasy kserografów, co umożliwia reprodukcję materiałów niezbędnych do pracy naukowej. Ponadto w wielu gabinetach i pokojach asystenckich zainstalowano komputery i drukarki wysokiej klasy. Umożliwiło to wydruki prac naukowych o wymaganym przez liczące się czasopisma naukowe standardzie, a także dzięki zaawansowanym programom, takim jak Mathematica, można było dokonywać testowania hipotez czy też dokonywania różnych obliczeń numerycznych. Dzięki opanowaniu przez kilku pracowników Instytutu techniki komputerowego składu tekstów matematycznych TeX można było zrezygnować z usług obcych drukarni i zacząć wydawać Annales UMCS Sectio A we własnym zakresie i to na poziomie profesjonalnym. Udało się przez to zlikwidować permanentne opóźnienia wydawnicze tego czasopisma, będące zmorą redakcji. Dzięki komputeryzacji Instytut został włączony w międzynarodową sieć poczty elektronicznej Internet, co zapewniło możliwość bezpośredniego kontaktowania się z matematykami w kraju i za granicą, a także przesyłanie pocztą elektroniczną prac matematycznych i korekt w ciągu kilku minut na przykład do USA czy Japonii.

Warto zaznaczyć, że koszta tej rewolucji informatycznej zostały pokryte w znacznej mierze z grantów, które uzyskały Zakład Funkcji Analitycznych, Zakład Równań Różniczkowych, a także współuczestniczący w grancie z innej uczelni Zakład Rachunku Prawdopodobieństwa.